DYNASTIA FERBERÓW - SZKLAKIEM WIELKICH GDAŃSZCZAN

Gowel, Evert, Jan, Jan Młodszy, Hildebrand, Maurycy, Eberhard, Konstanty i Konstanty Młodszy wszyscy nosili dumnie rodowe nazwisko Ferber. Wszyscy zapisali się wielkimi zgłoskami w historii Gdańska, może nie zawsze czynami chwalebnymi, ale z pewnością godnymi pamięci. Nazwisko Ferber pojawiło się w Gdańsku już w 1415 roku dzięki szyprom Gowelowi i Evertowi, którzy osiedlili się w Starym Mieście i oferowali swoje kapitańskie usługi. Umiejętności i zarobione za nie niemałe pieniądze pozwoliły Evertowi na przeprowadzkę do Głównego Miasta, na ul. Chlebnicką 16 (obecnie Dom Angielski) i rozpoczęcie starań o uzyskanie obywatelstwa miejskiego.

Gdy w 1427 roku udało mu się to, ród zyskał na znaczeniu i zaczął bogacić się z handlu z krajami Europy Zachodniej eksportując drewno a importując towary kolonialne.

Hojność i bogactwo zamanifestował Evert Ferber fundując Kaplicę Baltazara (inaczej Capella Trinitatis Ferberorum) w Bazylice Mariackiej. Tam też spoczął po śmierci. Jan kontynuował kupieckie dzieło ojca, a do tego kupił i dzierżawił działki przy ul. Długiej, Ogarnej, Kaletniczej, Szewskiej, Długich Ogrodach koło kościoła św. Barbary, a także na Targu Drzewnym. Zdobyta przez to pozycja pozwoliła mu sięgnąć w 1479 roku po stanowisko burmistrza Gdańska. 

Jan Młodszy został pierwszym kapłanem w rodzinie i to od razu na wysokim stanowisku - proboszcza kościoła Mariackiego i kanonika chełmińskiego. Niestety, zmarł w wieku zaledwie 29-lat  prawdopodobnie w skutek otrucia przez swoich przeciwników podczas wizyty w Rzymie. 

Maurycy to kolejny duchowny z rodu Ferberów, którego historia przypomina szekspirowskiego Romea i Julię. Julią była Anna, z rodu Pileman konkurującego ostro z Ferberami. Ta historia nie zakończyła się happy endem. Wzgardzony i pokonany w sądach ławniczym w Gdańsku, kościelnym w Bydgoszczy, a nawet papieskim w Rzymie Maurycy zdecydował się przywdziać sutannę. W Watykanie poznał wówczas Mikołaja Kopernika, prymasa Jana Łaskiego i Jana Dantyszka. W 2 lata od wstąpienia do stanu kapłańskiego został kanonikiem warmińskim i lubeckim, pisarzem Kurii Rzymskiej, kanonikiem trewirskim, proboszcza Kościoła Św. Piotra w Gdańsku i notariuszem Roty, następnie został proboszczem kościoła Mariackiego. Pamiątką budowlanej działalności Maurycego Ferbera w bazylice jest herb Ferberów - Trzy Świńskie Łby - zawieszony na plebani. W 1523 roku Maurycy został biskupem warmińskim. 

Zupełnym przeciwieństwem Jana Młodszego i Maurycego był Hildebrand Ferber. Był mistykiem, astrologiem, okultystą, uprawiał alchemię, preparował amulety, wierzył w sny i horoskopy. Że były to zajęcia dochodowe świadczy fakt, że Hildebrand był zamożny - posiadał m.in. ogród w miejscowości Szydłak. Nieprawomyślne profesje nie przeszkodziły jego bratu Maurycemu w pochowaniu Hildebranda w Lidzbarku Warmińskim, gdzie do dziś można oglądać jego nagrobek. 

Tylko Eberhard poszedł w samorządowe ślady ojca. Wcześniej spędza jednak kilka lat na pielgrzymce pomorskiego księcia Bogusława do Ziemi Świętej. Po powrocie pełni rolę ławnika, potem rajcy miejskiego. Zarabia jako zarządca dzierżawionych od miasta Żuław Steblewskich (odnawia m.in. zamek-pałacyk w Grabinie-Zameczku i buduje młyny na Czarnej Łasze). W 1510 roku obejmuje urząd burmistrza, który piastuje przez 16 lat, podczas których Gdańsk korzysta, a jego mieszkańcy bogacą się na bliskiej współpracy z Rzeczpospolitą Polską. Sam Eberhard zostaje zaś przez króla mianowany burgrabią królewskim w Gdańsku. 

Zupełnie odmienną postawę prezentował kolejny burmistrz z rodu Ferberów - Konstanty. Karierę również zaczynał od ławnika poprzez rajcę by w 1555 roku zostać burmistrzem. Jego polityka sprzeciwu włączenia Prus Królewskich do Korony i bronienie przywilejów miasta doprowadziła do oskarżenia go o obrazę majestatu i internowanie. Za jego panowania zbuntowany Gdańsk obległy w 1577 roku wojska Stefana Batorego. To Konstantyn wybudował i zagospodarował piękny dworek z parkiem i stawami oraz karczma Trzy Świńskie Łby w Lipcach. Drugi postawił w sąsiednim Niegowie zwanym szyderczo Konstantynopolem, ale ten nie zachował się do teraźniejszości. 

Konstantyn Młodszy nie zapisał się już niczym chwalebnym piastując swój urząd krótko. W XVIII wieku zmarł ostatni męski potomek patrycjuszowskiego rodu - Jan Samuel, na początku XIX wieku ostatnia kobieta z domu Ferber - Konstancja Florentyna Schmidt. 

Po wielkim rodzie gdańskich patrycjuszy zostało epitafium i herb w Bazylice Mariackiej, Dom Ferberów przy ul. Długiej 28, sieć trójmiejskich kawiarenek Cafe Ferber i pamięć dokonań...